Pandoeren

Grootvader leerde mij nog meer! Hij was gek op kaarten. Er werd dan ook wat afgekaart bij ons thuis. Vooral in de winter zaten we bijna dagelijks om de tafel.
Ook waren er in het dorp veel kaart rondjes van een man of 4,5. Die kwamen elke week bij elkaar. Dan bij de een en dan weer bij de ander. Een keer in het jaar mochten de vrouwen ook mee en was er een soort feestavondje met alles er op en er an. Of er in die tijd ook vrouwenkaartrondjes warem, weet ik niet, waarschijnlijk hielden de dames zich bezig met nuttiger zaken!
Nu moet je bij deze kaart rondjes niet aan klaverjassen denken. Voor de oorlog speelde men in deze streek: Pandoeren !
Waarschijnlijk kun je in een Oudhollands spelletjesboek de regels nog wel vinden, maar ik ken de Wijdenesser variant nog.

Het pandoeren werd met 33 kaarten gespeeld: 8 schoppen, 8 klaver, 8 ruiten, 8 harten en 1 harten zes.
Ieder kreeg 8 kaarten en er was er 1 op stok. Die mocht je gebruiken als het nodig was, maar je moest dan weer een andere kaart op de stok doen.

Met pandoeren waren er allerlei namen voor het spel dat je ging spelen:
Hele Broeder, dan moest je alleen alle slagen halen op 1 na (zonder troef).
Solo, alleen alle slagen halen (met troef).
Solo klap, alle slagen halen op 1 na, dat was de klap (met troef).
Halve broeder, (zonder troef) meestal met 3 azen, de vierde vroeg je mee. Je speelde met je maat en moest dan samen alle slagen halen op 1 na.
Imperial, was het moeilijkste spel. Alle kaarten bloot en je mocht geen slag halen op 1 na.

Bij de kaartrondjes werd er vaak om geld gespeeld. Bij het kaartrondje van mijn vader deden ze 15 cent in de pot als je verloor, en je mocht er weer 15 cent uithalen als je won.
Er werd wat afgepandoerd in die dagen. Soms kwam mijn opoe van moeders kant bij ons te logeren, en die was er ook helemaal gek van. Opoe had ook een aantal kaartuitdrukkingen. Als ze een aas op tafel gooide zei ze steevast: Spek aan mai toe!
Troefde grootvader hem dan af antwoordde hij met: Ja, met vrouwendag is't op !
Deze uitdrukking herinnert aan het varken dat veel mensen in de herfst hadden geslacht en waar je tot mei toe van moest eten. Maar was je royaal dan was het varken vaak al op vrouwendag (2 Febr.) op.
Had opoe een beste kaart dan was het: helder op de meid, geeft mooie jongen! Enfin, die uitdrukking mogen jullie zelf verklaren!
En wou je nog eens pandoeren .... ik weet nog hoe het moet !